„Pociągiem po Emilia-Romania – 7 jednodniowych wycieczek z Bolonii bez auta” to praktyczny przewodnik dla każdego, kto chce zobaczyć najciekawsze miasta regionu, nie rezygnując z wygody jaką oferuje kolei. Zamiast mierzyć się z korkami i szukaniem parkingu, wsiadasz na stacji Bologna Centrale i po kilkudziesięciu minutach wysiadasz w sercu Ferrary, Parmy czy Rawenny. Prosto, punktualnie i bez stresu. Bolonia jest doskonałą bazą wypadową. Pociągi regionalne kursują często, a bilety zwykle kosztują mniej niż połowę tego, co wypożyczenie auta na jeden dzień. Do tego dochodzi przyjemna perspektywa podziwiania pól Lambrusco i cyprysowych alei zza okna – bez konieczności trzymania kierownicy.
W artykule: Pociągiem po Emilia-Romania znajdziesz takie informacje:
- jak kupić bilet – w automacie, w aplikacji lub przy kasie,
- które połączenia są najszybsze i najtańsze,
- gdzie warto zjeść,
- gdzie warto pojechać pociągiem.
Jeśli więc jesteś ciekaw, jak w tydzień poznać siedem różnych oblicz Emilii-Romanii, zostaw kluczyki w hotelu. Wystarczy bilet kolejowy, wygodne buty i plan, który znajdziesz poniżej. Buon viaggio!
Skorzystaj z Booking.com gdzie znajdziesz najlepsze hotele i apartamenty
Potrzebujesz samochodu podczas wakacji, zarezerwuj z Booking.com lub przez discovercars.com
Ciebie to nic nie kosztuje, a ja pozyskam środki na następne artykuły. Z góry Ci dziękuję!
Modena – szybka podróż do miasta balsamico i Ferrari
Modena, oddalona od Bolonii o niecałe pół godziny jazdy pociągiem, to miasto, w którym spotykają się kulinarne tradycje i nowoczesne technologie. Przede wszystkim znana jest z produkcji legendarnego octu balsamicznego – Aceto Balsamico Tradizionale di Modena. Wizyta w jednej z tradycyjnych acetaia to obowiązek każdego smakosza. Ale Modena to również dom Ferrari i Maserati. Można tu odwiedzić Muzeum Enzo Ferrariego, które zachwyca nowoczesną architekturą, interaktywnymi ekspozycjami, salą kinową i unikatową kolekcją sportowych modeli z różnych epok. Dla prawdziwych fanów motoryzacji obowiązkowy jest również wypad do pobliskiego Maranello. Znajduje się tam Muzeum Ferrari oraz słynny tor testowy Fiorano.
Zabytkowe centrum Modeny, wpisane na listę UNESCO, oferuje niezwykłą architekturę. Katedra romańska z 1099 roku, to arcydzieło Lanfranca i Wiligelma. Jej fasada oraz rzeźby przedstawiające sceny biblijne i fantastyczne bestie fascynują do dziś. Obok katedry wznosi się Wieża Ghirlandina, z której roztacza się panorama całego miasta. Warto przespacerować się Piazza Grande oraz zajrzeć na tętniący kolorami targ Mercato Albinelli. Miłośnicy kuchni powinni rozważyć kolację w jednej z najlepszych restauracji świata – Osteria Francescana, której szefem jest Massimo Bottura. Warto usiąść na espresso w jednej z lokalnych kawiarni, takich jak Menomoka czy Mon Café, i poczuć klimat arystokratycznej Północy Włoch.
Parma – ser, opera i barokowe krużganki
Parma to kolejne miasto, do którego łatwo i szybko dojedziesz pociągiem z Bolonii. Słynna na całym świecie z sera Parmigiano Reggiano oraz szynki Prosciutto di Parma, zachwyca również architekturą i sztuką sakralną. To miasto o eleganckim, arystokratycznym charakterze, z szerokimi alejami, monumentalnymi budowlami i spokojnym rytmem życia. Zwiedzając Parmę, koniecznie zajrzyj do katedry z XII wieku. Jej sklepienie pokryte jest oszałamiającymi freskami autorstwa Correggia – jednego z najwybitniejszych artystów włoskiego renesansu. Obok znajduje się baptysterium z różowego marmuru z Verony, w którym zachowały się liczne płaskorzeźby przedstawiające sceny biblijne i apokryficzne. Parma pełna jest też mniejszych kościołów, pałaców i muzeów. Warto odwiedzić Palazzo della Pilotta, ogromny kompleks z galerią narodową (Galleria Nazionale), muzeum archeologicznym oraz historycznym Teatro Farnese.
Miasto jest również związane z postacią Giuseppe Verdiego. Kompozytor pochodził z pobliskiego Busseto. Jego duch jest obecny wszędzie: w nazwach ulic, pomnikach, kawiarniach i oczywiście w programie spektakli Teatro Regio di Parma. Każdej jesieni odbywa się tu Festival Verdi, który przyciąga miłośników opery z całego świata. Sama scena teatru uważana jest za jedną z najlepszych akustycznie w Europie.
Po intensywnym dniu zwiedzania warto spróbować lokalnej kuchni. Oprócz sera i szynki Parma słynie z tortelli d’erbetta – pierożków z ricottą i ziołami, polanych masłem i parmezanem. Dobrym miejscem na kolację jest Trattoria del Tribunale albo Osteria dello Zingaro.
Ferrara – miasto rowerów, murów i renesansowej elegancji
Ferrara to miasto, które wielu turystów pomija. A szkoda – bo to jedna z najciekawszych pereł włoskiego renesansu, gdzie historia i sztuka tworzą harmonijną całość z codziennym życiem mieszkańców. Zaledwie godzinę jazdy pociągiem z Bolonii, Ferrara oferuje coś, czego nie znajdziesz w wielu włoskich miastach. Sercem miasta jest monumentalny Zamek Estenskich (Castello Estense), zbudowany w XIV wieku jako twierdza i rezydencja jednej z najpotężniejszych rodzin renesansowych Włoch. Zamek otacza fosa z wodą, przez którą przerzucone są mosty zwodzone. Wewnątrz zwiedzić można komnaty książęce, sale z freskami oraz mroczne lochy. Z wieży Torre dei Leoni rozciąga się widok na całe miasto i okoliczne równiny Padu.
Ferrara to także miasto murów. Prawie 9 kilometrów zachowanych fortyfikacji otacza historyczne centrum i stanowi dziś popularną trasę rowerową i spacerową. Rowery są tu wszechobecne – mieszkańcy, studenci i turyści przemieszczają się nimi od rana do zmierzchu. Samo wypożyczenie roweru jest proste i tanie. Na placu Trento e Trieste znajduje się katedra św. Jerzego (Duomo di San Giorgio), której fasada łączy elementy romańskie i gotyckie. W pobliżu zachowało się wiele uliczek żydowskiego getta, w którym przez wieki rozwijała się kultura i nauka. To tutaj urodził się Giorgio Bassani, autor „Ogród rodziny Finzi-Continich” – jego literacki duch jest obecny w wielu zaułkach miasta.
Ferrara słynie również z kuchni o wyrazistych smakach. Królową stołu jest pasticcio ferrarese – makaron zapiekany z mięsem, sosem i beszamelem w słodkiej kruchej tarcie, serwowany zazwyczaj w święta. Warto także spróbować coppia ferrarese oraz salama da sugo, długo dojrzewającej wędliny o intensywnym smaku, podawanej z purée ziemniaczanym.
Rawenna – mozaikowy raj i bizantyjska melancholia
Kiedy wyruszysz z Bolonii pociągiem w kierunku wybrzeża, po około półtorej godziny dotrzesz do Rawenny. Miasto to, było kiedyś stolicą Cesarstwa Zachodniorzymskiego, a następnie Ostrogotów i Bizancjum, co pozostawiło po sobie ślady widoczne niemal na każdym kroku. Dzisiejsza Rawenna to nie tylko skarbnica historii, ale też miejsce, gdzie sztuka bizantyjska osiągnęła swój szczyt i przetrwała w niemal niezmienionej formie. To właśnie tutaj znajdziesz najlepiej zachowane mozaiki bizantyjskie na świecie, wpisane na listę UNESCO. Bazylika San Vitale zachwyca ogromem przestrzeni i niesamowitymi mozaikami cesarza Justyniana i cesarzowej Teodory. Mauzoleum Galli Placydii z V wieku, choć skromne z zewnątrz, kryje wnętrze w całości pokryte mozaikami na błękitnym tle, przypominającym rozgwieżdżone niebo. Bazylika Sant’Apollinare Nuovo z kolei przedstawia pochody świętych i męczenników – zaskakująco żywe i pełne detali.
Warto odwiedzić również Bazylikę Sant’Apollinare in Classe, położoną kilka kilometrów poza centrum, wśród pól i pozostałości starożytnego portu Classe. Jej monumentalne wnętrze z dominującym w apsydzie wizerunkiem krzyża i baranka to jedno z najpiękniejszych osiągnięć wczesnochrześcijańskiej sztuki monumentalnej. W centrum znajduje się także Domus dei Tappeti di Pietra – podziemne muzeum z mozaikami z prywatnych willi rzymskich, odkryte stosunkowo niedawno. Rawenna to również miejsce pochówku Dantego Alighieri, autora „Boskiej komedii”, który spędził tu ostatnie lata życia po wygnaniu z Florencji. Jego grób – skromny i otoczony cichym ogrodem – znajduje się obok klasztoru franciszkanów. Co roku, 14 września, organizowane są uroczystości ku jego czci.
Dozza – miasto murali, wina i zamkowych lochów
Dozza, choć mniejsza niż inne miasta w zestawieniu, oferuje coś wyjątkowego: połączenie sztuki współczesnej z historią. Leży malowniczo na wzgórzu w pobliżu Imoli. Dojazd z Bolonii zajmuje nieco ponad godzinę (z przesiadką w Imoli lub Castel San Pietro Terme). Miasteczko liczy zaledwie kilka tysięcy mieszkańców, ale jego kulturowy i estetyczny ładunek przekracza wielokrotnie tę liczbę.
Stare miasto Dozzy to jedno wielkie muzeum na świeżym powietrzu. Na murach domów, bram, fasad i schodów znajdziesz murale malowane przez artystów z całego świata w ramach Biennale Malarstwa Ściennego, które odbywa się tu od 1965 roku. W centrum Dozzy wznosi się potężna twierdza Rocca Sforzesca, pochodząca z XIII wieku i przebudowana w XV stuleciu przez rodzinę Sforzów. We wnętrzu mieści się Enoteca Regionale dell’Emilia-Romagna – regionalna enoteka, która promuje lokalne winnice i szczepy winogron, m.in. Sangiovese, Albana, Pignoletto i Lambrusco. Można tu skosztować dziesiątek win z całego regionu, zakupić butelkę z unikalną etykietą, a nawet wziąć udział w degustacjach i kursach sommelierstwa.
Dozza to także wąskie, brukowane uliczki z pastelowymi domami, maleńkie placyki z widokiem na dolinę rzeki Sellustra, kameralne restauracje serwujące domowe crescentine i makarony z truflami. Warto zatrzymać się w Trattoria La Scuderia lub La Locanda Dolcevita i spróbować lokalnych dań z nutą nowoczesnej interpretacji.
Faenza – stolica ceramiki i dobrego rzemiosła
Faenza – od której nazwę wzięła fajansowa ceramika – to miasto o wielowiekowych tradycjach rzemieślniczych i artystycznych. Położone w dolinie rzeki Lamone, było ważnym ośrodkiem już w czasach rzymskich. Jednak swoją tożsamość zyskało przede wszystkim dzięki rozwojowi ceramiki artystycznej od XV wieku. Podróż z Bolonii trwa około 50 minut i prowadzi przez malownicze krajobrazy regionu Romanii. Tutejsza ceramika znana jest w całym świecie, a Międzynarodowe Muzeum Ceramiki (Museo Internazionale delle Ceramiche) to jedno z największych i najbardziej prestiżowych tego typu muzeów w Europie. Znajduje się tu imponująca kolekcja dzieł ceramicznych z całego świata – od starożytnego Egiptu, przez majolikę renesansową, aż po współczesne instalacje i dzieła Picasso, Matisse’a czy Chagalla.
Spacerując po eleganckich uliczkach Faenzy, warto zatrzymać się na Piazza del Popolo, otoczonym renesansowymi arkadami i urokliwymi kawiarniami. Nieopodal znajduje się Duomo di Faenza, czyli katedra św. Piotra z XV wieku – przykład renesansowej architektury sakralnej, z fasadą z nieociosanego kamienia i wnętrzem pełnym harmonii. Warto także odwiedzić Teatro Masini, elegancki teatr z końca XVIII wieku, który nadal działa i organizuje opery, koncerty i spektakle dramatyczne. Miasto słynie także z doskonałej kuchni – warto spróbować lokalnej pasty strozzapreti z ragù, wędliny mora romagnola i wypiekanego na miejscu chleba piadina. Doskonałym miejscem na kolację jest Ristorante Casa Spadoni, który łączy tradycję z nowoczesnym podejściem do smaków regionu.
Brisighella – średniowieczna perła ukryta wśród wzgórz
Brisighella to prawdziwy klejnot Apeninów Emilii-Romanii, idealny na jednodniową wycieczkę dla miłośników historii, przyrody i spokoju. Dojazd pociągiem z Bolonii przez Faenzę trwa około półtorej godziny i prowadzi przez urokliwe doliny porośnięte winnicami oraz gajami oliwnymi.
Miasteczko jest zbudowane na trzech wzgórzach. Każde z nich kryje symboliczne dziedzictwo. Na pierwszym stoi majestatyczna Rocca Manfrediana – średniowieczny zamek z XIII wieku, z którego murów roztacza się panoramiczny widok na całą dolinę Lamone. Drugie wzgórze wieńczy Santuario del Monticino, barokowe sanktuarium z XVIII wieku, będące miejscem lokalnych pielgrzymek. Trzecie zaś zwieńczone jest Wieżą Zegarową (Torre dell’Orologio), która niegdyś pełniła funkcję wieży strażniczej. Dziś oferuje widok na cały region, aż po horyzont Apeninów. Sercem miasteczka jest Via degli Asini – urokliwa, arkadowa ulica z charakterystycznymi półkolistymi oknami, której historia sięga średniowiecza. Używana niegdyś przez tragarzy osłów transportujących gips z pobliskich kamieniołomów, dziś zachwyca unikalną architekturą i romantyczną atmosferą.
Brisighella to również centrum produkcji wysokiej jakości oliwy z oliwek DOP Brisighella, jednej z najbardziej cenionych w całych Włoszech. Dzięki mikroklimatowi wzgórz oraz starannej, ręcznej produkcji, lokalna oliwa wyróżnia się intensywnym aromatem i zielonkawym odcieniem. Można ją degustować i kupić w lokalnych gospodarstwach, a także podczas Festa dell’Olio di Brisighella, która odbywa się jesienią. W trattoriach, jak La Grotta czy La Rocca, skosztujesz domowej pasty z dziczyzną, serów, zup i deserów opartych na kasztanach oraz orzechach.
Pociągiem po Emilia-Romania: Praktyczne wskazówki
W regionie funkcjonują różne typy pociągów: szybkie (Frecciarossa, Italo), dalekobieżne (Intercity) oraz regionalne (Regionale, Regionale Veloce). Najtańsze i najwygodniejsze na krótkie odcinki są pociągi regionalne, dostępne bez obowiązku rezerwacji miejsc.
Ceny biletów regionalnych są stałe i zależne od długości trasy – np. Bolonia–Modena: ok. 3,85 €, Bolonia–Parma: ok. 7,00 €. Bilety można kupić przez stronę Trenitalia, aplikację lub w automatach na stacjach. Bilet regionalny należy obowiązkowo skasować przed wejściem do pociągu (zielone lub niebieskie kasowniki na peronach).
Pociągi kursują zazwyczaj co 30–60 minut. W niedziele i święta częstotliwość kursów może być niższa – warto sprawdzić rozkład na trenitalia.com lub w aplikacji Trenitalia. Bolonia ma bezpośrednie połączenia z każdym większym miastem w regionie. Najważniejsze stacje to: Bologna Centrale, Modena, Parma, Ferrara, Ravenna, Faenza. Do miejscowości takich jak Dozza dojeżdża się z przesiadką (np. w Imoli).
Dla turystów planujących intensywne zwiedzanie koleją dostępna jest karta Emilia-Romagna Rail Pass. Umożliwia ona nielimitowane podróże pociągami regionalnymi przez 3 dni w cenie od 47 €. Można ją kupić online lub na większych stacjach.
Polecany artykuł: Muzeum Enzo Ferrara w Modenie
Autor: Magdalena Łydka – miłośniczka podróży, szczególnie tych na Bałkany. Copywriterka specjalizująca się w tematyce podróżniczej, która pracę w korporacji zastąpiła tworzeniem stron internetowych i podróżowaniem. Każdą wolną chwilę spędza w podróży z dobrą książką i notesem. Autorka kilku ebooków o Chorwacji, Bałkanach i Półwyspie Apenińskim. Ulubione miejsce do pracy: wyspa Korčula w Chorwacji.
